Via het zaad van Karbaat naar de onbekende soldaat

Dat is de titel van een voordracht die Robert Philippo, genealoog, geneticus en historicus geeft in de middag (aanvang 13.30 uur) van de eerstvolgende bijeenkomst van de interessegroep Stamboomonderzoek van de HCC. Die bijeenkomst wordt gehouden op 24 februari a.s. in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum De Bilt.

Het is een spannend onderzoekverhaal naar een onbekende vader twee eeuwen geleden. Een avontuurlijke rollercoaster door de tijd, met de nodige verrassingen in stamboomonderzoek, met DNA- matches (zowel Y-DNA en Au-DNA) en de avonturen van de Bataafse Artillerie.

Het komt voor dat mensen die hun familiegeschiedenis onderzoeken op een gegeven moment op een dood spoor belanden. Dat kan omdat er gewoonweg geen gegevens meer voor handen zijn of bijvoorbeeld door brand of oorlogsgeweld verloren zijn gegaan. Maar het gebeurt ook wel dat er zich onverhoopt kansen voordoen die het mogelijk maken om toch verder te onderzoeken. Ook in dit verhaal blijken er vele hulpmiddelen de sleutels tot de oplossing te zijn, zoals een voorvader met een veranderde achternaam, of met DNA van veel mensen die opeens matchen via een onbekende voorvader, maar ook de militaire geschiedenis die de route naar het garnizoen van de onbekende soldaat aangeeft. En dan, als je als genealoog alles op een rijtje zet en opeens blijkt dat je een mogelijke oplossing hebt dan komt dat Eureka gevoel.

De mogelijkheden van FamilySearch
Yvonne Bosch geeft ’s-morgens een presentatie over de mogelijkheden van deze site FamilySearch die wordt beheerd door de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, bij ons beter bekend als de Mormonen. FamilySearch is een internationale organisatie zonder winstoogmerk die geïnteresseerden wil helpen met het ontdekken en uitzoeken van de familiegeschiedenis.

Naast de FamilySearch Stamboom dat maar liefst 1,2 miljard voorouders bevat beschikken zij ook over een gigantische hoeveelheid van ‘verfilmde en/of gescande’ akten (kerkelijke doop, trouw en begraafregisters).
Zijn de (burgerlijke stand) bronnen op de Nederlandse websites WieWasWie en OpenArchieven niet meer toereikend, dan is de gratis site van FamilySearch mogelijk dé oplossing voor het achterhalen van de nodige officiële documenten.

Deze gratis toegankelijke bijeenkomst op zaterdag 24 februari 2024 zal worden gehouden in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum, Henri Dunantplein 4, 3731 CL De Bilt, aanvang 11 uur..

Mobiele stamboom

Op de 16e stamboomdag die HCC!genealogie a.s. zaterdag 4 november van 10:00 uur tot 16:00 uur organiseert in en met medewerking van het Regionaal Archief Alkmaar gaat het om een bijzondere dag vol stamboomontdekkingen.

Een van de taken die HCC!genealogie zich geeft gesteld is het informeren van haar leden en andere geïnteresseerden over genealogische computerprogramma’s. Als aanvulling op die programma’s zien we nu de eerste leveranciers die een App hebben ontwikkeld. Daarmee wordt iemands stamboom mobiel, uiterst handig wanneer men zich in een archief bevindt en met behulp van die App even de eigen gegevens op juistheid of compleetheid wil raadplegen.

John Glaser, secretaris van HCC!genealogie, geeft een presentatie over genealogische Apps. Hij behandelt de Apps uit de app-matrix op de HCC!genealogie website () en toont de mogelijkheden ervan. Meestal is de navigatie over de stamboom grafisch en bij een aantal worden de gegevens in waaiervorm weergegeven. Alles ziet er verrassend goed uit, ondanks dat de Apps bedoeld zijn voor een telefoon of tablet. Grote vraag blijft altijd: Wat is het nut is van zo’n app?

Daarnaast demonstreert HCC!genealogie de websites WieWasWie, Open Archieven, Ancestor Tree Manager, HuMo-gen en Plaatsengids.nl.

De leveranciers van genealogische computerprogramma’s Aldfaer, Brother’s Keeper, GensDataPro, PRO-GEN, Apple Reunion en de vertegenwoordigers van de internationaal georiënteerde websites FamilySearch, Geneanet en MyHeritage geven eveneens acte de préséance.

Joodse stamboomonderzoekers haken af

Dit jaar organiseert de interessegroep stamboomonderzoek, HCC!genealogie, voor de 16e keer haar landelijke stamboomdag. Voor dit jaar is die gepland op zaterdag 4 november van 10:00 uur tot 16:00 uur in het Regionaal Archief Alkmaar (Bergerweg 1, 1815 AC).

Een onderdeel van deze dag is de Genealogische Markt. Daar worden diverse presentaties gegeven, zijn makers van computerprogramma’s voor het vastleggen van stamboomgegevens aanwezig, evenals regionale en nationale verenigingen.

Zo zou ook de Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie (NKvJG) acte de presence geven. Het bestuur van deze vereniging heeft laten weten dat zij geen actieve bijdrage kan leveren aan HCC!genealogiedag dit jaar.

“Het bleek moeilijk om vrijwilligers te vinden voor deze dag en de vrijwilligers die we uiteindelijk beschikbaar hadden, hebben aangegeven dat zij zich vanwege de situatie rond de oorlog tussen Israël en Hamas niet voldoende veilig voelen om namens onze vereniging in het openbaar op te treden”, aldus een verklaring van de NKvJG. Eraan toevoegend: “Het is triest om te constateren dat deze oorlog ook zijn weerslag heeft op de Joodse gemeenschap in Nederland en hier tot angst leidt”.

Hoewel het bestuur van HCC!genealogie dit besluit betreurt, heeft het alle begrip voor dit besluit. Het hoopt dat de kring op een volgende HCC!genealogiedag weer aanwezig is. HCC!genealogie zal nu zelf de informatie over Joodse genealogie en de bronnen daarvan delen.

Ontdek uw verleden op de stamboomdag 2023 in Alkmaar

Heeft u zich ooit afgevraagd waar uw familie vandaan komt? Wie uw voorouders waren en wat voor verhalen er schuilen in het verleden van uw familie? Of zoekt u naar een manier om uw familiegeschiedenis tot leven te brengen?

Er is een stijgende interesse in familiegeschiedenis merkbaar. Natuurlijk helpen tv-programma’s als Verborgen Verleden, Spoorloos, DNA Onbekend, De Erfgenaam, De Reis van je Genen, Eindelijk Thuis, Reis naar je roots en van eerdere datum Brieven onder Water daarbij. 

Om te weten te komen hoe de familiegeschiedenis in kaart is te brengen organiseert HCC!genealogie dit jaar voor de 16e keer haar stamboomdag. Op zaterdag 4 november van 10:00 uur tot 16:00 uur kan men terecht bij het Regionaal Archief Alkmaar (Bergerweg 1, 1815 AC) voor een bijzondere dag vol stamboomontdekkingen.

HCC!genealogie en het Regionaal Archief Alkmaar slaan de handen ineen om een dag te organiseren voor iedereen die geïnteresseerd is in zijn of haar stamboom of familiegeschiedenis. Of men nu een doorgewinterde stamboomonderzoeker is of net begint of wil beginnen aan een zoektocht naar de voorouders, deze dag biedt voor elk niveau talloze interessante activiteiten.

Het Regionaal Archief Alkmaar presenteert zichzelf op deze dag met een tweetal lezingen en interessante rondleidingen door hun schatkamer vol historische documenten en archieven. Een unieke kans om een kijkje te nemen achter de schermen van dit archief en te zien hoe zij hun collecties bewaren en beheren.Daarnaast kunnen bezoekers zich onderdompelen in de wereld van het stamboomonderzoek tijdens de genealogische markt. Hier presenteren de makers van de meest bekende computerprogramma’s en websites zich om de bezoeker te informeren over de nieuwste ontwikkelingen en geven daarbij handige tips. Die programma’s zijn nodig om de gevonden gegevens vast te leggen. Of men nu werkt met een geavanceerd genealogisch computerprogramma of juist net begint met een digitale zoektocht, deze markt zal zeker inspireren.Voor bezoekers die behoefte hebben aan persoonlijk advies of specifieke vragen willen stellen over het eigen onderzoek, is er een helpdesk aanwezig. Medewerkers van het archief, ervaren adviseurs en vertegenwoordigers van regionale verenigingen staan klaar om iedereen verder te helpen en te ondersteunen bij het uitzoeken van de familiegeschiedenis.Het Regionaal Archief Alkmaar biedt een goede omgeving voor deze boeiende dag. Met de volledige studiezaal op de begane grond beschikbaar, kan men in alle rust en comfort genieten van de activiteiten en de zoektocht naar de voorouders voortzetten.Kortom, de HCC!genealogiedag 2023 belooft een interessante gebeurtenis te worden voor iedereen die geïnteresseerd is in genealogie en zijn of haar familiegeschiedenis wil ontdekken. Een kans om meer te leren over het verleden van de familie, om nieuwe contacten te leggen met mede-genealogen en te genieten van een dag vol historische ontdekkingen.

Presentaties
Mariëlle Hageman van het archief zal een lezing verzorgen over namen en verhalen van talloze immigranten uit het verleden: mensen die naar de regio kwamen op zoek naar een beter bestaan, naar werk of meer vrijheid. In ‘Immigranten van toen’ gaat ze naar hen op zoek en zet ze letterlijk en figuurlijk op de kaart. Eerst naar immigranten in Alkmaar in de zeventiende en achttiende eeuw, en vervolgens verder in de tijd en in de regio, van Texel tot en met Castricum. Hageman vertelt over het project, de bronnen waarin de migranten voorkomen en de moeilijkheden die zich bij een dergelijk onderzoek kunnen voordoen.Historicus Jan van Baar, tot zijn pensionering verbonden aan het Regionaal Archief, geeft een korte lezing over zijn onderzoek naar Joods Alkmaar. In 2020 verscheen zijn boek ‘De Familie Drukker en de tragiek van joods Alkmaar’ en in september 2023 het boek ‘De vervolging van joods Alkmaar’, waarin hij de levens beschrijft van de joodse Alkmaarders die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vermoord. Hij gaat verder in op de bronnen die hij tijdens zijn onderzoek heeft gebruikt en waar hij tegenaan liep bij het reconstrueren van de verhalen van joods Alkmaar.

Gilbert Staepels uit België is als vrijwilliger al jaren werkzaam voor FamilySearch Support voor de Nederlandstalige regio. Hij begon in het midden van de jaren 80 van vorige eeuw met het samenstellen van zijn familiegeschiedenis. Eerst enkel op papier, later met behulp van PAF (Personal Ancestral File). Vanaf het ogenblik dat FamilySearch beschikbaar kwam is hij dat platform gaan gebruiken.
In zijn lezing gaat Staepels in op het doel van FamilySearch, waarbij een aantal feiten en statistische gegevens zullen worden toegelicht. Daarnaast zal hij in gaan op een aantal weinig bekende mogelijkheden van de FamilySearch (https://www.familysearch.org/nl/) website.John Glaser, secretaris van HCC!genealogie, geeft een presentatie over genealogische Apps. Een aantal genealogische programma’s en websites hebben sinds kort ook een App (Android- of iOS). Hij behandelt de Apps uit de app-matrix op de HCC!genealogie website (https://genealogie.hcc.nl/downloads/matrixen/227-appmatrix-android-en-ios/file.html) en toont de mogelijkheden ervan. Meestal is de navigatie over de stamboom grafisch en bij een aantal worden de gegevens in waaiervorm weergegeven. Alles ziet er verrassend goed uit, ondanks dat de Apps bedoeld zijn voor een telefoon of tablet. Grote vraag blijft altijd: Wat is het nut is van zo’n app?

Deelnemers genealogische markt
HCC!genealogie met demonstraties van WieWasWie, Open Archieven, Ancestor Tree Manager, HuMo-gen en Plaatsengids.nl. Regionale verenigingen zoals NGV-Noorholland Noord. De leveranciers van genealogische computerprogramma’s Aldfaer, Brother’s Keeper, GensDataPro, PRO-GEN, voor de Apple Reunion en de vertegenwoordigers van de internationaal georiënteerde websites FamilySearch, Geneanet en MyHeritage. Daarnaast doen ook mee DNAgezocht, GEM Magazine en de PRO-GEN Gebruikersgroep.

Nu eens geen stamvaders, maar stammoeders

Er is een stijgende interesse in familiegeschiedenis merkbaar. Natuurlijk helpen tv-programma’s als Verborgen Verleden, Spoorloos, DNA Onbekend, De Erfgenaam, De Reis van je Genen, Eindelijk Thuis en van eerdere datum Brieven onder Water daarbij.

Vaak gaat het over mannen, over vaders wanneer men het heeft over de familie-historie en dus de stamboom van een familie. Alleen bij de Joden zijn vrouwen, met name moeders belangrijker. Wat betreft de afstamming is zij immers de enige zekere factor, zo redeneert men.

Voor de stamboomonderzoekers van HCC!genealogie reden om zich op zaterdag 30 september a.s. in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum De Bilt met een tweetal lezingen nu eens geheel op vrouwen -op de zogenaamde matriarchale lijn- te richten. Deze gratis bijeenkomst is voor iedere geinteresseerde toegankelijk.

Om 11 uur trapt Carla van Beers af met een lezing over de Matria-Cirkel, waar zij een boek over schreef. In de Matria-Cirkel heeft iedere generatie een eigen kring. De stamboom technische ordening begint hier niet bij een stamvader, maar gaat uit van de moederstam en matrilineaire lijnen. Zo kan de horizon van onderzoek naar de familiegeschiedenis worden verbreed en wordt voorouderonderzoek inclusiever.

Beers beschrijft een genealogische zoektocht die veertien generaties omvat en introduceert de Matria-Cirkel als instrument om het uitgebreide spectrum van moeders en dochters zichtbaar te maken. Door de vrouwen en hun familie in kaart te brengen is het voorouderonderzoek geen mannelijke aangelegenheid meer.
Aan de hand van voorbeelden wordt gepresenteerd hoe de Matria-Cirkel is toe te passen.

In de middag geeft Suze Zijlstra een lezing met als titel ‘De Voormoeders. Een verborgen Nederlands-Indische familiegeschiedenis’.

De geschiedenis van de VOC is vaak gericht op de Europese mannen die bij de VOC in dienst waren. De voor de geschiedenis van cruciaal belang zijnde (veelal slaafgemaakte) Aziatische vrouwen en hun Europees-Aziatische nakomelingen kwamen veel minder ter sprake. Zijlstra heeft de complexiteit van het koloniale verleden in Nederlands-Indië op een indringende wijze toegankelijk gemaakt voor een nieuwe generatie.

In De Voormoeders volgt zij het leven van Aziatische en Euraziatische vrouwen in haar familie, van de 18e-eeuwse VOC-vestiging Makassar op het eiland Sulawesi, via de suikerplantages van Oost-Java, tot en met de migratie van haar oma’s gezin naar Nederland.

Deze gratis toegankelijke bijeenkomst op zaterdag 30 september 2023 zal worden gehouden in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum, Henri Dunantplein 4, 3731 CL De Bilt, aanvang 11 uur, toegang gratis

Ontdek uw Familiegeschiedenis door Stamboomonderzoek

Er is een stijgende interesse in familiegeschiedenis merkbaar. Dat wordt vast ook veroorzaakt door tv-programma’s als Verborgen Verleden, Spoorloos, DNA Onbekend, De Reis van je Genen, Eindelijk Thuis en van eerdere datum Brieven onder Water. Iedereen kan zo’n onderzoek beginnen, de vraag is echter hoe?

Om daar antwoord op te geven zijn John Glaser en Cor van Rooij, stamboomonderzoekers van HCC!, de grootste computerclub van de Benelux, op maandag 18 september 2023 van 19:30 tot 22:00 aanwezig in De Brug in Amersfoort (Schuilenburgerweg 2). De toegang is gratis. Aan de hand van voorbeelden en het bezoeken van relevante websites kunnen zij alles vertellen over hoe je een onderzoek naar de geschiedenis van je familie kunt beginnen.

Glaser legt uit dat er voor iemand die geïnteresseerd is in zijn of haar familie digitaal het nodige valt uit te zoeken. Ook kan hij antwoord geven op de vraag hoe nu een onderzoek naar de familiegeschiedenis te beginnen of welke instanties, archieven of websites men daarvoor zou moeten bezoeken en raadplegen. Soms moet en kan een vastgelopen onderzoek weer worden vlotgetrokken. Kortom, een uitgelezen kans voor mensen die hun familiegeschiedenis eens willen gaan uitzoeken. Een leerzame bijeenkomst en een goede gelegenheid om mede geïnteresseerden te ontmoeten en de passie voor familiehistorie te delen. HCC!genealogie helpt geïnteresseerden op weg in hun zoektocht naar hun familiegeschiedenis. Of men nu net begint of al ervaring heeft met stamboomonderzoek, zij biedt een schat aan informatie en expertise om iedere geïnteresseerde verder op weg te helpen.

Er wordt niet alleen aandacht besteedt aan het effectief zoeken naar genealogische gegevens op internet, maar ook hoe je die gevonden en verzamelde gegevens kunt vastleggen en beheren. Dat gebeurt met behulp van speciale computerprogramma’s zoals Aldfaer en GensDataPro. Cor van Rooij laat juist programma’s zien die draaien op Apple computers, zoals Reunion en Family Tree Maker.

Tot slot kan een DNA-test in een genealogisch onderzoek bijdragen aan het begrijpen van iemands afkomst.


Hoe portretfoto’s genealogisch te benaderen

Op zaterdag 3 juni a.s. kunnen mensen die geïnteresseerd zijn in familiegeschiedenis weer terecht bij HCC!genealogie die op die datum in De Bilt weer een Landelijke Bijeenkomst organiseert. Er worden een tweetal presentaties gegeven.

Computerprogramma voor het opslaan van stamboomgegevens
’s-Ochtends om 11 uur trapt Jacqueline Hofland-Poot af met een presentatie over het genealogische computerprogramma GensDataPro. Wil je gegevens over je stamboom makkelijk kunnen terugvinden en bewerken is de hulp van een computer en een speciaal programma daarbij onontbeerlijk. GensDataPro is zo’n programma.
Hofland-Poot is een autoriteit op dit terrein. Zij geeft cursussen en schrijft boeken over GensDataPro.

De presentatie zal gaan over het verfraaien van een stamboom met foto’s en documenten. Ook het toevoegen van bronnen komt uitgebreid aan de orde. Bronnen die -als ze al beschikbaar zijn- zijn te vinden bij websites als WieWasWie en bij Open Archieven. Daar zijn scans van de akten (van geboorte, huwelijk en overlijden) te downloaden. Deze aktes, bronnen dus, vormen de bewijslast en dienen aan de stamboom te worden toegevoegd.

Analyseren van portretfoto’s
In de middag zal Peter Eyckerman een presentatie verzorgen hoe portretfoto’s genealogisch moeten worden benaderd. Of wel hoe je een foto of een fotoalbum in een genealogisch kader analyseert. Wat je kan doen met de informatie die die analyse oplevert, om tot meer achtergrond of identificatie te komen. Aan de hand van voorbeelden laat hij zien wat er mogelijk is om vanuit een foto met een naam, of zonder naam, te komen tot (bevestiging van) identificatie en tot meer informatie over de persoon op de foto. Niet geheel onbelangrijk, op de meeste familiefoto’s ontbreekt informatie over wie er allemaal op staan afgebeeld. Methoden en technieken die daarvoor zijn te gebruiken, zoals het dateren en analyseren van foto’s en fotoalbums, het identificeren van personen en online zoektechnieken en genealogisch onderzoek, komen aan de orde.

Peter Eyckerman is professioneel genealoog gespecialiseerd in analyse en identificatie van portretfoto’s. Hij schrijft columns over familiefoto’s in Vlaamse Stam, het tijdschrift van Familiekunde Vlaanderen, en in Gen.magazine van het CBG, Centrum voor familiegeschiedenis.

Deze -gratis bij te wonen- bijeenkomst wordt gehouden in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum aan het Henri Dunantplein 4, 3731 CL De Bilt, aanvang 11 uur.

Een NSB-er in je familie

Het is niet uitgesloten dat wanneer je je familiegeschiedenis uitzoekt dat je iemand tegenkomt die in de Tweede Wereldoorlog lid is geweest van de NSB, dienst nam in de Waffen-SS of hulp verleende aan het NSKK (vrachtwagenkorps van het Duitse leger). In zo’n geval moet je een keuze maken of je dit verder wilt uitzoeken. Van belang daarbij is of er nog directe nabestaanden in leven zijn en zo ja weten die van dit verleden af? Zo niet moet je het hen dan vertellen? Hoe ga je als stamboomonderzoeker hier nou mee om? Neem je zo’n persoon die behoorlijk ‘fout’ is geweest in de Tweede Wereldoorlog op in je familiegeschiedenis of juist niet. Los daarvan komen in 2025 de dossiers van het oorlogsarchief bij het Nationaal Archief vrij.

Deze vraag komt aan bod tijdens een gratis toegankelijke bijeenkomst met als titel ‘Wat als familieleden als NSB-lid, Waffen-SS’er of NSKK’er collaboreerde?‘ die HCC!genealogie op zaterdag 4 maart in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum, Henri Dunantplein 4, 3731 CL De Bilt, aanvang 11 uur organiseert.
Alex Dekker, docent Geschiedenis/Duits in het VSO, doet inmiddels al ruim dertig jaar onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog. In de presentatie zal hij zijn eigen familiegeschiedenis centraal stellen. Een Duitse opa die als onderofficier diende en een Nederlandse oma: na lang zoeken ontrafelde Dekker een verborgen geschiedenis. Een geschiedenis die behoorlijk veel impact had en nog steeds heeft. Dekker publiceerde meerdere artikelen over de oorlog. Momenteel doet hij archiefonderzoek naar de bijdragen van Nederlanders aan het NSKK, het vrachtwagenkorps van het Duitse leger. Hij is lid van Werkgroep Herkenning, een vrijwilligersorganisatie die hulp geeft aan en staat kinderen, kleinkinderen en familieleden bij van personen die in de jaren 1940-1945 aan de zijde van de bezetter stonden, dan wel de bezetter waren (kinderen van Duitse militairen).
Op 1 januari 2025 wordt het grootste en meest geraadpleegde oorlogsarchief van ons land, het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) dat in berusting is bij het Nationaal Archief openbaar. Het gaat om dossiers van zo’n 300 duizend van collaboratie met de vijand verdachte Nederlanders in de Tweede Wereldoorlog.

Slaven in de familie
Een ander controversioneel onderwerp dat -in de ochtend- zal worden behandeld is het slavernijverleden en dna. In de presentatie vertelt Annemieke van der Vegt (zij won vorig jaar de Nederlandse prijs voor genealogie) over haar zoektocht naar het vergeten levensverhaal van haar voorvader Christiaan die geboren werd op de Kust van Guinee, en als gestolen kind naar Nederland werd gebracht. Hij diende als kind verschillende leden van het Stadhouderlijk Hof, waar na hij aan de Burgemeester van Weesp werd gegeven die hem aannam als ‘antiqiteit’. Voor zijn doop werd hij Presto genoemd. Welke naam zijn ouders hem gegeven hebben, is (nog) onbekend, vandaar de naam van het onderzoek “Hoe heette Christiaan?” Niet alleen onderzoekt van der Vegt zijn leven en de wereld waarin hij leefde maar ook dat van zijn kinderen en kleinkinderen. Tijdens de speurtocht ontdekte zij dat Christiaan lang niet het enige Afrikaanse jongetje was die als bediende in Nederland terecht kwam.

Ontdek het verhaal van je voorouders
Stamboomonderzoek is een boeiende, maar ook verslavende hobby en -vandaag de dag- een van de snelst groeiende vrijetijdsbestedingen. Steeds meer mensen raken geïnteresseerd in de geschiedenis van hun familie. “De laatste jaren zien wij een stijging van het aantal mensen dat geïnteresseerd is in hun familiegeschiedenis. Dat komt ook door tv-programma’s als ‘Verborgen Verleden’, ‘DNA Onbekend’, ‘Spoorloos’ en een paar jaar geleden ‘Brieven boven water’”, zegt John Glaser, secretaris van de interessegroep Stamboomonderzoek van de grootste computerclub van de Benelux HCC. Maar ook de serie ‘Het verhaal van Nederland’ dat recordkijkcijfers opleverde. Of Netflix series gebaseerd op historische personages die worden verslonden. “Mensen snakken er blijkbaar naar om het verleden te kennen”, aldus Glaser.

Ontdek het verhaal van je voorouders in Amersfoort

Stamboomonderzoek is een boeiende, maar ook verslavende hobby en -vandaag de dag- een van de snelst groeiende vrijetijdsbestedingen. Steeds meer mensen raken geïnteresseerd in de geschiedenis van hun familie.

John Glaser uit Amersfoort is secretaris van HCC!genealogie, een vereniging van stamboomonderzoekers of genealogen zoals ze officieel heten: “De laatste jaren zien wij een stijging van het aantal mensen dat geïnteresseerd is in hun familiegeschiedenis. Dat komt ook door tv-programma’s als ‘Verborgen Verleden’, ‘DNA Onbekend’ en een paar jaar geleden ‘Brieven boven water’. We zien dat ook terug in de bezoekersaantallen tijdens de door ons georganiseerde bijeenkomsten in het land, maar ook aan het aantal bezoekers aan onze website.”

Iedere derde maandag van de maand komt HCC bijeen in De Brug in Amersfoort (Schuilenburgerweg 2, aanvang 19.30 uur). Daar is ook John Glaser te vinden. Samen met Cor van Rooij, adviseur van HCC!genealogie, kunnen zij alles vertellen over familiegeschiedenis en wat daar bij komt kijken.

Glaser legt graag uit dat er voor iemand die geïnteresseerd is in zijn of haar familie digitaal het nodige valt uit te zoeken. Maar hij kan ook antwoord geven op de vraag hoe nu een onderzoek naar de familiegeschiedenis te beginnen of welke instanties, archieven of websites men daarvoor zou moeten bezoeken. En ook hoe een vastgelopen onderzoek weer kan worden opgestart. Kortom, een uitgelezen kans voor mensen die hun familiegeschiedenis willen gaan uitzoeken.

Verhalen achter de mens
Glaser benadrukt overigens dat het zijn leden niet alleen of hoofdzakelijk gaat om kale gegevens als de data van geboorten, huwelijk en overlijden. Het gaat hen meer om de verhalen achter de mens. Wat deden onze vroegere familieleden, hoe woonden ze, wat maakte ze mee? Zo heeft een van de leden een deserteur uit Franse dienst onder zijn familieleden. Maar hoorde ook verhalen van iemand die een familielid in Thailand begraven vond als slachtoffer van Japanse krijgsgevangenschap en was overleden aan de beruchte Birma-spoorlijn. Of een lid dat er onlangs achter kwam dat een Rotterdams familielid in 1945 in concentratiekamp Neuengamme was overleden. Die vond zelfs brieven terug die een Rode Kruis verpleegster vanuit Neuengamme na de bevrijding aan de ouders van de jongen stuurde. In een laatste brief deelde zij de familie mee dat hun zoon toch nog was overleden.
Op last van koningin Wilhelmina werden na de oorlog zoveel mogelijk oorlogsslachtoffers naar Nederland teruggehaald en hier herbegraven. Op het Nationaal Ereveld in Loenen liggen militairen en zeelieden begraven. De Oorlogs Graven Stichting probeert deze oorlogsslachtoffers aldaar een gezicht te geven met verhalen over en -indien beschikbaar- een foto van de aldaar begraven slachtoffers. Ook die verhalen leveren aanvulling op de familiegeschiedenis en andersom wordt juist door iemands speurtocht in Loenen een overledene op die manier van een gezicht voorzien.

Burgerlijke stand
De registers van de Burgerlijke Stand vinden we in de provinciale, regionale en gemeentelijke archieven. “Al jaren zijn Nederlandse archieven met de hulp van honderden vrijwilligers bezig met het digitaliseren en indexeren van die officiële akten. Afhankelijk van de daartoe geldende regels worden scans van die akten op internet gezet”, aldus Glaser. Op overkoepelende websites als openarch.nl en wiewaswie.nl staan miljoenen digitaal ontsloten akten. “Bij open archieven gaat het om wel 300 miljoen persoonsvermeldingen. Tik daar je familienaam maar eens in, en zie wat er gebeurt”, zegt Glaser, die denkt dat mensen dan onmiddellijk enthousiast worden om meer te weten te komen over de geschiedenis van hun familie.
Om privacy redenen zijn ‘geboorteregisters’ (akten van geboorte) pas na 100 jaar openbaar, de ‘huwelijksregisters’ (akten van huwelijken, geregistreerd partnerschap en echtscheidingen) na 75 jaar en ‘overlijdensregisters’ (akten van overlijdensaangiften) worden na 50 jaar openbaar.

Militairen
In veel families komen militairen voor. Maar mochten die al zijn overleden dan is het wellicht moeilijk om over zo’n familielid veel te weten te komen. Voor mensen die de geschiedenis van hun familie onderzoeken is dat nu juist interessant. Over officieren en onderofficieren is in tegenstelling tot manschappen het nodige bekend en dus te achterhalen. Zoekt men dus informatie over militaire familieleden dan kan men bijvoorbeeld terecht bij het Nationaal Archief, Ministerie van Defensie, het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, Nationaal Militair Museum, Stichting Afhandeling Indische Pensioenen (SAIP), Sociale Verzekerings Bank en voor wat de KNIL betreft bij Bronbeek. Maar ook (de nieuwe) websites Oorlogslevens en Oorlogsverhalen zijn zeer de moeite waard.
De website Nederlands Militair Erfgoed geeft toegang tot 800.000 officiersnamen, bijna 8 duizend portretten, ruim 130 duizend tijdschriften, bijna 2.500 legerplaatsen, ruim 7 duizend oude drukken van legertijdschriften, duizend stukken muziek en in de namen van (nog maar) 2.446 dienstplichtigen.

Ontdek het verhaal van je voorouders

Dat is het motto van een dag die het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven samen met de interessegroep Stamboomonderzoek en Familiegeschiedenis van de HCC op zaterdag 19 november a.s. van 11.00-16.00 uur in het archief organiseert.

Wie zijn (familie)verleden wil uitzoeken en de daarbij gevonden gegevens op de computer wil vastleggen komt ruimschoots aan zijn trekken. Los van een ’s-middags door het archief georganiseerde lezing is er de hele dag een genealogische informatiemarkt waar doorlopend demonstraties worden gegeven van belangrijke websites en computerprogramma’s op het gebied van stamboomonderzoek, of wel genealogie. Aan de experts van een Helpdesk kunnen vragen worden gesteld hoe nu een onderzoek naar de familiegeschiedenis te beginnen of welke instanties, archieven of websites men daarvoor zou moeten bezoeken. Maar ook hoe een vastgelopen onderzoek weer kan worden opgestart. Kortom, een uitgelezen kans voor mensen die hun familiegeschiedenis willen gaan uitzoeken. Een verslavende hobby, aldus de organisatoren.

Informatiemarkt
Op de informatiemarkt geeft medeorganisator HCC!genealogie demonstraties van WieWasWie en Open Archieven, dé websites waar in de vorm van geïndexeerd en vaak ook gescande aktes van geboorte, huwelijk en overlijden uit de burgerlijke stand zijn te vinden. Daarnaast presenteert zij de genealogische computerprogramma’s Ancestor Tree Manager en HuMo-gen. Ook Plaatsengids.nl wordt door hen gedemonstreerd. Op de verschillende stands zullen op verzoek presentaties worden gegeven.

Aanwezige leveranciers van andere genealogische computerprogramma’s zijn: Aldfaer, Brother’s Keeper, GensDataPro, PRO-GEN, voor de Apple computers het programma Reunion en de vertegenwoordigers van de internationaal georiënteerde websites zoals FamilySearch (de website van de Mormonen), Geneanet en MyHeritage (twee organisaties waarop men eigen gegevens kan publiceren om zo een groter wereldwijd openbaar bereik te verkrijgen). Daarnaast zijn ook aanwezig organisaties als : DNAgezocht, Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie, het Nederlandse College Heraldiek, de PRO-GEN Gebruikersgroep en GEM magazine (een blad voor beginnende genealogen). Tenslotte geven regionale verenigingen zoals HCC!zuidoostbrabant en NGV-Kempen en Peelland eveneens op deze dag acte de préséance.

Lezing om 14.00 uur: ‘Lieve Gijs, lieve ouders’

Uit de familiearchieven van de Brabantse adel door Klaasje Douma

De ‘Lieve Gijs’ uit de titel van deze lezing is Gijsbert de Jonge van Zwijnsbergen (1853-1929), die als elfjarig jongetje bij zijn oom en tante Van Hardenbroek logeerde en daar een aantal brieven van zijn moeder Susanne van Hardenbroek (1826-1886) ontving. Daarin informeerde zij naar zijn belevenissen en vertelde op haar beurt over de gebeurtenissen thuis.

Naast brieven van Gijs aan zijn moeder en vice versa, bespreekt Douma ook andere voorbeelden van documenten die te vinden zijn in familiearchieven. Naast deze en andere egodocumenten waarin personen iets van zichzelf blootgeven, bevatten familiearchieven vaak ook overlijdensberichten en huwelijksaankondigingen, liederen en gedichten ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis, aantekeningen en documenten in verband met zowel huwelijken als begrafenissen, en recepten en huishoudelijke aantekeningen.

Tijdens de lezing wordt er gegrasduind in een aantal familiearchieven en komen zo voorbeelden tegen van de hiervoor genoemde documenten. Met behulp daarvan schetst Douma de levensstijl en dan vooral het familieleven van adellijke families in het Noord-Brabant van de negentiende eeuw.

Klik hier om in te schrijven voor deze lezing.