Interesse in Tweede Wereldoorlog nog steeds aanwezig

Nog altijd, inmiddels meer dan vijfenzeventig jaar na dato, is de publieke belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog groot. Een onderzoek van TNS-NIPO in opdracht van Netwerk Oorlogsbronnen wees in 2015 uit dat bijna 40% van de Nederlanders geïnteresseerd is in het onderwerp ‘Tweede Wereldoorlog’. Genoeg reden voor de interessegroep stamboomonderzoek van de grootste computerclub van de BeNeLux, de HCC, om eens aandacht te besteden aan het fenomeen oorlogsbronnen. Want je weet maar nooit of er daar iets over je familie is te vinden.

Op zaterdag 25 mei 2019 aanvang 11 uur organiseert de HCC weer een bijeenkomst. De bijeenkomst wordt gehouden in Zalencentrum Het Brandpunt, Oude Utrechtseweg 4A 3743 KN Baarn. Onder de titel: ‘Oorlogslevens: levens van oorlogsgetroffenen digitaal samengebracht’, gaan Lizzy Jongma projectleider van de website Oorlogslevens en Edwin Klijn, programmamanager van het Netwerk Oorlogsbronnen een presentatie geven van deze biografische site die inmiddels gegevens over meer dan 300.000 oorlogsbetrokkenen bevat.

Verreweg de meeste vragen die medewerkers uit de oorlogserfgoedsector krijgen, gaan over personen. Vooral stamboomonderzoekers en familie historici zijn zeer geinteresseerd in deze periode. Zat opa in het verzet, was mijn vader bij de NSB en wat is er gebeurd met de Joodse buren van mijn ouders? Het NIOD (Instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies) krijgt naar schatting 2.000 informatievragen per jaar, waarvan het overgrote deel over personen. Ook gerelateerde organisaties zoals het Herinneringcentrum Kamp Westerbork, Nationaal Monument Kamp Vught, Nationaal Monument Kamp Amersfoort, het Joods Historisch Museum, de Stichting Oranjehotel, het Nationaal Archief, de Stichting Vriendenkring Neuengamme, het Rode Kruis, de Oorlogs Graven Stichting en vele anderen instanties, krijgen soortgelijke vragen.

Het Netwerk Oorlogsbronnen bouwt samen met zijn partners aan een website voor informatie over oorlogsbetrokkenen in de volle breedte (verzet, collaboratie, vervolging, burgerslachtoffers, militair, etc.). Verschillende soorten bronnen (transportlijsten, biografische gegevens, registratiekaarten enz.) van verschillende organisaties en verenigingen worden digitaal gematcht (Is Abraham Cohen in databestand x ook de Abraham Cohen in databestand y?) om vervolgens online alle bronnen over alle individuen per persoon te presenteren. Deze website heet Oorlogslevens en zal in het voorjaar van 2020 in gebruik worden genomen.

Vastleggen
Mensen die onderzoek doen naar hun familie komen ooit wel een keer in een archief terecht, zeker wanneer de gezochte informatie nog niet is gedigitaliseerd en dus niet via de computer is te raadplegen of te verkrijgen. Bij dit soort onderzoeken is de bewijslast van groot belang en dienen gevonden feiten te worden gestaafd met officiële documenten, zoals bijvoorbeeld akten burgerlijke stand. Het is prettig dat men dan van camera, tablet of iPhone gebruik kan maken voor het maken van een digitale foto.
Fred Baltus is adviseur van HCC!genealogie. Hij maakte zijn eerste foto in 1967. Volgde in de 80’er jaren van de vorige eeuw een opleiding als vakfotograaf aan de Fotovakschool in Apeldoorn. Vanaf 1995 is hij serieus bezig met genealogie. Heeft ook een paar programma’s gemaakt die binnen genealogie gebruikt kunnen worden.
In een presentatie laat Baltus zien hoe je digitale fotografie m.b.v. smartphone of tablet kan gebruiken bij genealogie. Omdat het hierbij gaat om het maken van duidelijke foto’s van genealogische stukken is de compositie van ondergeschikt belang. Wel van belang is dat je achteraf weet waar je nu een foto van hebt gemaakt en hoe die foto’s op te slaan. Om die reden moet je ze een correcte naam geven, zodat je ze naderhand makkelijk kunt terugvinden. Verder wordt er ingegaan op het opslaan van digitale informatie op sites als wiewaswie.nl, openarch.nl en familysearch.org.

Digitaal testament, hulpmiddel voor nabestaanden

Veel nabestaanden hebben problemen met het stopzetten van digitale accounts, abonnementen en social media van een overledene. Een nagenoeg onmogelijk opgave, tenzij er toegang is tot een overzicht met wachtwoorden en inlogcodes. Een digitaal testament biedt nabestaanden de mogelijkheid online zaken netjes af te ronden. HCC!genealogie ontwikkelde hiertoe een Social Media Testament en stelt die gratis ter beschikking. 

Vaak realiseren nabestaanden zich pas na het overlijden van een dierbare dat er nóg een erfenis is die afgehandeld moet worden; de digitale erfenis. Social media, e-mail- en twitter accounts, diverse Apps, maar ook de zogeheten MIJNsites e.d. moeten worden opgezegd. HCC!seniorenacademie pleit zelfs voor een ‘Handboek voor Achterblijvers’ en een handboek van je huis waarin staat hoe men zaken zoals alarm, telefoon, internet, Wifi etc. aan en uit moet zetten. 

Websites als accountkiller en backgroundchecks helpen ook en beschikken Microsoft en Google over instructies hoe een account te verwijderen. Facebook gaat nog verder. Zij biedt de mogelijkheid tot een herdenkingspagina aan.

Het Sociaal Media Testament kan veel pijnlijke situaties en ergernis voorkomen, waarbij overigens het wachtwoord van de computer niet mag worden vergeten. HCC!genealogie ontwierp hiervoor een formulier met daarop de meest gebruikte social media toepassingen en met ruimte voor anderen toepassingen of programma’s. Hierop kunnen inlogcodes, wachtwoorden, etc. overzichtelijk worden vastgelegd. Dit digitale testament is gratis te downloaden van website,waar ze in de map ‘Downloads’ en daarna ‘persberichten’ klaar staan. (https://genealogie.hcc.nl/downloads/persberichten.html) 

Er bestaan inmiddels digitale kluisjes voor pc, tablet of smart phone, zoals LastPass, Wallet en LockBox waar al die inloggegevens en wachtwoorden –uiteraard achter een wachtwoord- kunnen worden opgeslagen. Maar dan moet je als nabestaande wel weer over dat wachtwoord kunnen beschikken anders blijft de kluis ook voor hen gesloten.

Notarissen bieden Digizeker aan, een ‘digitale kluis’ op hun kantoor. Daarin worden -net als met een App- alle accounts en de bijbehorende inlogcodes bewaard en na overlijden krijgen de nabestaanden de inlogcode van deze kluis zodat zij accounts makkelijk kunnen beëindigen. Deze digitale kluis wordt gecombineerd met een notariële akte en geregistreerd in het Centraal Testamentenregister. In overleg met de notaris bepaalt uzelf wie na uw overlijden het beheer over de digitale kluis krijgt. Zowel de mogelijkheid bij de notaris als de diverse partijen die op dit terrein digitaal actief zijn –zoals Ziggur- berekenen voor deze diensten kosten door.

Digitale nalatenschap na overlijden

Eerder introduceerde HCC!genealogie het sociaal media testament. De bijbehorende checklist werd duizenden keren gedownload. Daar bleek behoefte aan en terecht, want wat moet of kun je doen met zijn of haar sociaal media accounts na het overlijden van een familielid of andere bekende?

Dit is een van de onderwerpen die op zaterdag 23 februari a.s. aan bod komt op een bijeenkomst van de interessegroep Stamboomonderzoek van de HCC, de grootste computerclub van de BeNeLux. Deze bijeenkomst wordt gehouden in het Zalencentrum Het Brandpunt aan de Oude Utrechtseweg 4a in Baarn. Aanvang 11 uur, de toegang is gratis.

Hoe krijg je als nabestaande toegang tot contacten, foto’s of documenten, noodzakelijk voor de administratie, voor de verwerking of voor het afmelden of opzeggen van allerlei social media accounts wanneer die zijn beveiligd met een wachtwoord of toestelcode? Moet je nu wel of niet de social media en online diensten opzeggen en hoe voorkom je identiteitsfraude met gegevens van de overleden dierbare?

Sander van der Meer heeft een jarenlange achtergrond in de forensische opsporing als digitaal specialist, is gastdocent bij uitvaartopleidingen op het gebied van de digitale nalatenschap en is geregeld te horen en te zien op radio en TV. Met zijn bedrijf Digitale Nazorg komt Sander veelvuldig in aanraking met nabestaanden die graag toegang zouden willen hebben tot gegevens die zijn opgeslagen op apparatuur of in de cloud van de overledene. 
Tijdens zijn presentatie deelt hij zijn ervaringen, geeft inzichten in wet- en regelgeving en laat zien wat de (on)mogelijkheden zijn in dit digitale tijdperk. Een levendige presentatie met emotionele maar zeker ook grappige voorbeelden en uiteraard praktische tips.

Het social media testament is hier (https://www.presstige.biz/persberichten/312) te downloaden.

De tweede lezing wordt verzorgd door Johan Mulderij van het al 30 jaar bestaande genealogisch computerprogramma Pro-Gen. Mensen die hun stamboom uitpluizen komen op een bepaald moment in bezit van veel gegevens. Werden die vroeger in schoenendozen of ordners bewaard, sinds jaar en dag zijn er diverse computerprogramma’s beschikbaar waarmee die gegevens beter zijn te ordenen en op die manier sneller toegankelijk zijn. Ook Pro-Gen biedt die mogelijkheid. Van het eenvoudig invoeren van gegevens via een zogenaamd relatieschema als een complete uitvoer van eenvoudige lijsten tot fraaie cirkelvormige stamboomoverzichten. Met het programma kan men zelfs een website maken. Het is vooral de aanpasbaarheid die de vele gebruikers op prijs stellen. Het toevoegen of aanpassen van allerlei zaken waaronder selectievoorwaarden of het wijzigen van de database behoren tot de vele mogelijkheden die het programma te bieden heeft. Via de website van Pro-Gen www.pro-gen.nl is een demo-versie van het programma te downloaden.

Interessegroep Genealogie
De Interessegroep Genealogie van HCC -de grootste computerclub in de Benelux- is sinds 1986 een levendige groep die geïnteresseerden adviseert over methoden en mogelijkheden van onderzoek, van genealogische computerprogramma’s en de mogelijkheden die internet op dit gebied te bieden heeft. Daarnaast voorziet zij de archiefwereld van adviezen op basis van wat haar leden ervaren bij het zoeken naar voorouders via digitaal beschikbare bestanden inclusief de websites van de archieven. Ook met historische-, geschiedkundige verenigingen en erfgoedgroepen wordt contact onderhouden. HCC!genealogie biedt een omvangrijk netwerk om kennis en ervaringen uit te wisselen en geeft presentaties en cursussen door heel het land. De leden steunen en stimuleren elkaar in hun onderzoek.
Daarnaast exploiteert zij de website www.genealogie.hcc.nl/