Stamboomonderzoek met Kunstmatige Intelligentie

Sinds de introductie van ChatGPT door OpenAI in 2022 is kunstmatige intelligentie (AI) voor iedereen toegankelijk geworden. Meer dan de helft van de wereld gebruikt tegenwoordig kunstmatige intelligentie op de een of andere manier, met kansen die exponentieel groeien. Grote techbedrijven zoals Microsoft, Apple, Amazon en Meta bieden nu diverse AI-diensten aan, die ook steeds meer worden geïntegreerd in websites en speciale programma’s.

HCC!genealogie organiseert op zaterdag 28 februari a.s. vanaf 11 uur in het H.F. Witte – Cultuur & Vergadercentrum in De Bilt een bijeenkomst over het onderwerp kunstmatige intelligentie als hulpmiddel bij stamboomonderzoek, dat zal worden ingeleid door genealoog Karel Spee.

Voor mensen die aan stamboomonderzoek doen of willen gaan doen betekent kunstmatige intelligentie een ware doorbraak. Zo kunnen bijvoorbeeld foto’s worden ingekleurd en gebruiken experts het om teksten samen te vatten of oude teksten in begrijpelijke taal om te zetten. Europese projecten zoals Transkribus maken het mogelijk om oude schrifturen automatisch te vertalen en te digitaliseren, waardoor archiefstukken gemakkelijker leesbaar en dus doorzoekbaar zijn. Hierdoor ontstaan nieuwe mogelijkheden voor stamboomonderzoek en het verder uitpluizen van de familiegeschiedenis. Kunstmatige intelligentie wordt ook ingezet om grote hoeveelheden scans van bidprentjes en overlijdensadvertenties te indexeren. Tijdens de lezing wordt getoond hoe deze technieken werken en wat de resultaten kunnen betekenen voor iemands stamboomonderzoek. Met kunstmatige intelligentie wordt stamboomonderzoek niet alleen makkelijker, maar ook veel boeiender en efficiënter.


Een Reis door de Tijd ofwel ontdek de geheimen van uw familie

Heeft u zich ooit afgevraagd wie uw voorouders waren en welke verhalen zij met zich meedroegen? Wie daarin is geïnteresseerd zou daar eens een onderzoek naar moeten doen. Wie meer te weten wil komen hoe zoiets aangepakt dient te worden kan op zaterdag 15 november a.s. terecht in het Regionaal Archief Nijmegen. Daar organiseert de interessegroep stamboomonderzoek (HCC!genealogie) van de grootste computerclub van de Benelux HCC haar jaarlijkse landelijke voorlichtingsdag. In één dag alles voor stamboomonderzoek op één locatie bijeen.

Veel Nederlanders geïnteresseerd in familiegeschiedenis
Recent onderzoek van het CBG, Centrum voor familiegeschiedenis wijst uit dat zestig procent van de Nederlanders is geïnteresseerd in hun familiegeschiedenis. Zo’n onderzoek kan een bijzonder verrijkende ervaring zijn, die niet alleen inzicht geeft in je verleden, maar ook de verbondenheid met je voorouders versterkt. Of je nu net begint of al enige kennis hebt, met de juiste aanpak en hulpmiddelen kun je wellicht de verborgen verhalen en unieke nalatenschappen van je familie naar boven halen. Een fascinerende reis door de tijd, een ontdekkingsreis. Uit het onderzoek blijkt ook dat mensen met een migratieachtergrond actief zoeken naar hun voorouders. 33 procent heeft zelf al wat onderzoek verricht. De helft van de Nederlanders heeft wel iemand in de familie die zich bezighoudt met familieonderzoek. Men moet wel rekening houden met vragen als ‘waar te beginnen’ en ‘hoe betrouwbaar is de gevonden informatie’. Vragen waarvoor men op 15 november in het archief terecht kan.

Breed programma met lezingen en demonstraties
Een bijzondere dag die volledig in het teken van stamboomonderzoek, familiegeschiedenis en de nieuwste daarbij behorende digitale hulpmiddelen staat. Er wordt deze dag een veelzijdig programma gepresenteerd. Bezoekers kunnen kiezen uit lezingen, rondleidingen en demonstraties van computersoftware en online platforms. De dag opent met verschillende demonstraties van genealogische programma’s, gevolgd door verdiepende lezingen zoals Latijn voor genealogen door Michiel Sauter en Oorlogsbronnen door archiefmedewerker Paul van der Flier. Ook het onderzoek naar de geschiedenis staat op het programma. Vanuit HCC!genealogie geeft Fred Baltus -speciaal voor beginners of mensen die willen beginnen met stamboomonderzoek- een lezing over hoe daarmee te starten. Johan van Hasselt zal het gratis Nederlandse genealogische computerprogramma Aldfaer demonstreren en geeft John Glaser een presentatie hoe je met het genealogische computerprogramma GensDataPro een website kunt maken (incl. met kwartierstaten en parentelen inclusief foto’s en aanklikbare bronnen, waaronder akten). Daarnaast zijn er lezingen over archiefonderzoek en oorlogsbronnen en in de bibliotheek een lezing over onderzoek doen naar voorouders uit Suriname of het Caraïbisch gebied.
Vanaf 15 oktober kan men zich tot 12 november a.s. via de website van het archief aanmelden.https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdPjFKYednle4O7h8sHD3NEQedmfGQStSYf8VcASVn18-Cdzg/viewform)

Software en platforms
Bezoekers kunnen kennismaken met een breed scala aan genealogische computer-programma’s als Aldfaer, Brother’s Keeper, GensDataPro, PRO-GEN en Reunion voor Apple computers. Maar ook met internationale genealogische websites als Family Search, Geneanet en MyHeritage waar heel veel informatie is te vinden.
Daarnaast zijn organisaties zoals de Indische Genealogische Vereniging, de Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie en de Werkgroep Genealogisch Onderzoek Duitsland (WGOD) aanwezig om hun kennis en expertise te delen. De HCC!genealogie Helpdesk demonstreert handige hulpmiddelen zoals dé zoeksites WieWasWie, Open Archieven en programma’s als Ancestor Tree Manager, Ancestris, Gramps, HuMo-gen en Family Gem voor Android.

Praktische informatie
Datum: zaterdag 15 november 2025, 10:00 – 16:00 uur, toegang is gratis
Locatie: Regionaal Archief Nijmegen, Mariënburg 27, 6511 PS Nijmegen
Aanmelden: Voor de lezingen/presentaties kan men zich hier Inschrijfformulier HCC Dag RAN 15 november 2025 aanmelden.
(https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdPjFKYednle4O7h8sHD3NEQedmfGQStSYf8VcASVn18-Cdzg/viewform)

Stamboomonderzoek, het kadaster en het Sovjet ereveld

Ontdek de fascinerende wereld van stamboomonderzoek, het kadaster en het Sovjet Ereveld tijdens een informatieve bijeenkomst op 27 september in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum in De Bilt. Deze dag, gratis toegankelijk, biedt een mooie gelegenheid om meer te leren over familiegeschiedenis en het verbinden van verleden met heden. Of men nu beginneling is of al ervaring heeft, er worden vaardigheden gedeeld, kennis verdiept en betrokkenheid bij betekenisvolle verhalen gestimuleerd.

Kadaster en stamboomonderzoek
Het kadaster kan helpen bij het achterhalen van oude eigendommen of locaties die relevant zijn voor je familiegeschiedenis. Sinds de invoering in 1832 bevat het Nederlandse kadaster waardevolle informatie over onroerend goed, eigendommen, erfgenamen en meer. Tijdens de lezing wordt inzicht gegeven in het gebruik van deze gegevens om een completer beeld te krijgen van voorouders en de omstandigheden waarin zij leefden. Uitleg wordt gegeven over termen zoals ‘leger’ en ‘register 71’, en er zijn praktische demonstraties van archieftools zoals de kadaster viewer en nieuwe geografische informatiesystemen. Dick Kaas deelt interessante voorbeelden uit eigen onderzoek, zoals de geschiedenis van het Oxhoofdpad en de erfenis van Maarten Spoor, en geeft praktische tips om zelf aan de slag te gaan met kadasterinformatie.

Stichting Sovjet Ereveld
In de middag staat het Sovjet Ereveld in Leusden centraal. In 1998 trof men er 865 graven aan met onleesbare, want cyrillische, namen. Men probeerde te achterhalen wie er begraven liggen. Toen men de juiste namen had werd in de oude Sovjet-Unie gezocht naar nabestaanden. Dat is in zo’n 250 gevallen gelukt. 

De stichting die deze plek beheert, identificeert slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog die op het Sovjet Ereveld begraven liggen, spoort nog onwetende nabestaanden op en organiseert grafbezoeken voor familieleden. De stichting verbindt niet alleen familieleden met hun verloren geliefden, maar ook het verleden met het heden, jong met oud, en verschillende nationaliteiten, religies en culturen. Steeds meer wordt aandacht besteed aan het vertellen van de verhalen achter de grafstenen: persoonlijke oorlogsverhalen en de diepe wonden die decennia van vermissing hebben achtergelaten in families. Het verhaal achter de grafstenen wordt uitgebreid gedeeld, waardoor familieleden hun dierbaren weer kunnen vinden en de geschiedenis tastbaar wordt. Het museum, geopend op 8 maart, brengt de verhalen van oorlogsslachtoffers tot leven en verbindt generaties, culturen en religies.

Waarschuwing voor malafide praktijken rondom familiewapens

HCC!genealogie waarschuwt voor misleidende aanbiedingen en adviseert kritisch te kijken naar aanbiedingen van familiewapens.

De laatste tijd zien wij via social media een toename van commerciële organisaties die familiewapens en genealogisch onderzoek aanbieden, vaak onder het mom van betrouwbare en wetenschappelijk onderbouwde diensten. HCC!genealogie waarschuwt hierbij voor de risico’s van dergelijke aanbieders, die vaak gebaseerd zijn op onjuiste informatie en de consumenten soms honderden euro’s lichter maken.

De valkuilen van commerciële familiewapen-aanbiedingen
Er zijn organisaties, zoals recent findyourcrest.com, die snelle en spectaculaire resultaten beloven: zij vinden een familiewapen met de naam van de aanvrager binnen enkele klikken. Echter, onderzoek wijst uit dat deze sites vaak geen enkele genealogische controle uitvoeren, zo maar wat stamboominformatie vermelden en wapens aanbieden die niet wettelijk of heraldiek-erkend geregistreerd zijn.

Zo worden familiewapens vaak voorgesteld als zijnde door dezelfde familienaam verbonden aan de geïnteresseerde consument. Dat is misleidend want men moet stamboomtechnisch wel met de eigenaar van een familiewapen verbonden zijn. Het voeren van een familiewapen dat niet van jezelf is kan zelfs strafbaar zijn. Overigens is iedere burger gerechtigd een eigen familiewapen te voeren, daarvoor bestaan geen wettelijke belemmeringen.

Waakzaam blijven en controleren
Het is wel belangrijk om altijd kritisch te zijn bij het ontvangen van dergelijke aanbiedingen. Vraag naar bewijs van afstamming en controleer de heraldische registratie bij officiële instanties zoals HCC!genealogie, de Stichting Nederlands Genootschap voor Heraldiek, het Nederlands Register Familiewapens of het CBG Centrum voor familiegeschiedenis.

Wat doet HCC!genealogie?
HCC!Genealogie staat voor zorgvuldig en wetenschappelijk onderbouwd genealogisch onderzoek. We adviseren iedereen altijd om niet blind te vertrouwen op commerciële partijen die zonder enige vorm van onderzoek stambomen of familiewapens aanbieden. Onze inzet is om misleidende praktijken te voorkomen en, indien nodig, aangifte te doen. We roepen iedereen op alert te blijven, gezond verstand te gebruiken en zo te voorkomen dat men slachtoffer wordt van fraude.

Vraag altijd om bewijs van afstamming en de officiële registratie van het voorgestelde wapen. Wees kritisch ten opzichte van aanbieders die mooie verhalen vertellen zonder dat deze ondersteund worden door elke vorm van bewijsvoering. Vermijd de aankoop van ‘fantasiewapens’ of wapens zonder een gedegen genealogische onderbouwing.

Stamboomonderzoekers benadrukken belang oorlogsgraven in het kader van 80 jaar bevrijding

Oorlogsgraven zijn belangrijk voor genealogen omdat ze waardevolle informatie bieden over de familiegeschiedenis en het verleden van individuele personen en gemeenschappen. Ze kunnen bijvoorbeeld de identiteit van overledenen bevestigen, gegevens over geboorte, militaire dienst en afkomst verstrekken, en helpen bij het traceren van familiebanden. Daarnaast bieden oorlogsgraven inzicht in de historische context van oorlogen en de impact op families en gemeenschappen.

Voor genealogen vormen deze graven dus een belangrijk bronnenmateriaal om een compleet en gedetailleerd stamboomonderzoek te doen en een beter beeld te krijgen van de levens van voorouders die betrokken waren bij oorlogen.
Belangrijke instanties en websites zijn die van de Oorlogs Graven Stichting https://oorlogsgravenstichting.nl, Dodenakkers https://www.dodenakkers.nl, Oorlogsdoden https://oorlogsdoden.org, Online Begraafplaatsen www.online-begraafplaatsen.nl, Geneanet https://nl.geneanet.org/ en Graftombe https://graftombe.nl

Duizenden Nederlandse burgers verloren het leven door bombardementen en beschietingen tijdens de bevrijding. Veel van deze graven zijn inmiddels verdwenen, maar ze vormen een belangrijk onderdeel van ons gedeeld erfgoed. Daarnaast zijn er ook ‘foute’ graven die een andere kant van de oorlog laten zien.

In het kader van de herdenking en het bewustzijn rondom de oorlog, organiseert HCC!genealogie een lezing over de geschiedenis van oorlogsgraven in Nederland. Onder leiding van onderzoeker René ten Dam, funerair specialist bij Bureau Funeralia en betrokken bij Dodenakkers.nl, worden het ontstaan en de verschillende soorten oorlogsgraven besproken.

Deze lezing biedt een waardevolle gelegenheid om de verhalen achter de graven te leren kennen, en het belang van het herinneren van de slachtoffers te benadrukken. Het is een mooie manier om de geschiedenis levend te houden voor nieuwe generaties en te reflecteren op de consequenties van oorlog.

De lezing die op zaterdag 24 mei a.s. wordt georganiseerd is vrij toegankelijk en wordt gehouden in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum, Henri Dunantplein 4, 3731 CL De Bilt, aanvang 11 uur.

Waarschuwing: Uw DNA kan worden gebruikt in strafrechtelijke onderzoeken

Het DNA-testen bij particuliere en genealogische databanken is populairder dan ooit. Voor veel mensen is het een spannende manier om meer te leren over hun afkomst of om verloren familieleden te vinden. Maar wat velen niet beseffen, is dat hun DNA ook een andere toepassing kan hebben: het helpen oplossen van misdrijven. Justitiële autoriteiten tonen steeds meer interesse in deze databanken, en dat roept belangrijke vragen op over privacy en toestemming.

Cijfers
Er zijn geen exacte cijfers over het aantal Nederlanders dat een DNA-test heeft laten doen, maar het is wel duidelijk dat het aantal steeds toeneemt. In 2020 werd geschat dat ongeveer 1 miljoen Nederlanders een commerciële DNA-test hadden gedaan, vooral voor genealogisch onderzoek of gezondheidsinformatie. Sindsdien is het aantal waarschijnlijk verder gestegen, omdat DNA-testdiensten zoals Ancestry, 23andMe en MyHeritage steeds populairder worden. Daarnaast zijn er ook medische en voorouder specifieke tests die via artsen of ziekenhuizen worden uitgevoerd, wat het totaal aantal mensen dat een DNA-test heeft ondergaan verder verhoogt.

DNA als opsporingsmiddel
DNA is uniek en krachtig: het kan een misdadiger identificeren, ook als er een verre genetische verwant in een database voorkomt. In spraakmakende zaken zoals de Golden State Killer in de Verenigde Staten zijn genealogische databanken al ingezet om verdachten op te sporen. Dit gebeurde door familieverbanden te analyseren op basis van DNA-profielen van mensen die vrijwillig hun genetische informatie hadden gedeeld. Hoewel dergelijke successen indrukwekkend zijn, zijn er ook zorgen. Veel mensen die hun DNA laten testen, zijn zich niet bewust van het feit dat hun gegevens op deze manier gebruikt kunnen worden. En zelfs als zijzelf geen toestemming geven, kunnen de profielen van verre familieleden voldoende zijn om een genetische link te leggen.

Weet u hoe uw DNA wordt gedeeld?
Bij het aanvragen van een DNA-test krijgt de aanvrager vaak de optie om te kiezen of zijn gegevens openbaar worden gedeeld of privé blijven. Maar die keuze kan complex zijn: Privacy instellingen verschillen per aanbieder: Sommige databanken bieden duidelijke opties om te beperken wie het DNA van de aanvrager mag zien, terwijl anderen minder transparant zijn. Veranderende voorwaarden: Bedrijven kunnen hun gebruiksvoorwaarden aanpassen, waardoor data die eerder privé was, plotseling toegankelijk wordt voor bijvoorbeeld opsporingsdiensten. Indirecte betrokkenheid: Zelfs als men kiest voor volledige privacy, kunnen andere familieleden die wél toestemming geven, alsnog tot genetische identificatie leiden.

De juridische en ethische dilemma’s
In Nederland hebben justitiële autoriteiten aangegeven particuliere DNA-databanken te willen raadplegen in hun strijd tegen criminaliteit. Hoewel dit juridisch mogelijk kan worden gemaakt met een bevel, blijft de vraag: Worden burgers voldoende geïnformeerd over deze mogelijkheid? Hebben zij de kans gehad om bezwaar te maken?

Het delen van DNA-data heeft verstrekkende gevolgen.
DNA bevat niet alleen informatie over de aanvrager, maar ook over zijn of haar familieleden, zonder dat zij voor een openbaarmaking direct toestemming voor hebben gegeven. Wat kun je doen? Lees de voorwaarden: Begrijp hoe DNA wordt bewaard en gedeeld door het platform dat wordt gebruikt. Kies bewust: Overweeg of het DNA openbaar toegankelijk is of dat het uitsluitend voor uw eigen gebruik beschikbaar blijft. Houd rekening met toekomstige veranderingen: De juridische en technologische ontwikkelingen rond DNA gaan snel. Blijf op de hoogte van wat dit kan betekenen voor je privacy. Praat met familie: Bespreek uw DNA-keuzes met familieleden, zodat iedereen op de hoogte is van de mogelijke implicaties.

Waarschuwing: wees alert
De keuze van iemand om zijn DNA te laten testen is meer dan een persoonlijke beslissing; het is een stap die ook anderen kan raken. Justitiële autoriteiten kunnen dit waardevolle instrument inzetten om misdrijven op te lossen, maar het is belangrijk dat je als gebruiker weet wat dit betekent. Transparantie en bewustwording zijn cruciaal in deze discussie. Zorg ervoor dat het afgestane DNA niet onbedoeld een toegangspoort biedt tot uw eigen genetische gegevens – of die van uw familie. Gebruikers van DNA-onderzoek hebben het recht om te weten hoe hun data wordt gebruikt. Lees en kies daarom bewust. Want DNA is niet zomaar een stukje informatie; het is de blauwdruk van wie u bent.

22 februari – Presentatie ‘Vernietiging door Arbeid’

Op zaterdag 22 februari, tijdens de landelijke bijeenkomst van HCC!genealogie, bespreekt Edwin Vrielink de schokkende geschiedenis van Duitse concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij doet dit met een focus op de ervaringen van zijn grootvader en andere mannen die in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers werden opgepakt en via Kamp Amersfoort naar concentratiekamp Neuengamme in Duitsland werden afgevoerd. Wie waren deze slachtoffers?


Hij schreef in zijn boek ‘De Friesenwall’ over twee buitenkampen van Neuengamme. Daarin geeft hij een indringende kijk op de vernietigende praktijken van het naziregime met als speerpunt “Vernietiging door arbeid”. Vrielink zal nader ingaan op de verschillende databanken die hij bij zijn onderzoek raadpleegde.
De bijeenkomst begint om 11.00 uur in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum te De Bilt. Iedereen die geïnteresseerd is in geschiedenis, genealogie, familiegeschiedenis en de impact van de Tweede Wereldoorlog op de samenleving is van harte welkom. De toegang is gratis.

De presentatie sluit aan op de discussie die op gang kwam m.b.t. het openbaar maken van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) bij het Nationaal Archief in Den Haag. Dit oorlogsarchief bevat de dossiers van ongeveer 425.000 personen die verdacht werden van collaboratie met de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voorgenomen openbaarmaking zorgde voor zoveel onrust dat de Autoriteit Persoonsgegevens eind vorig jaar adviseerde om de dossiers voorlopig niet online te zetten. De index op de namen is dat wel.

Steeds meer mensen onderzoek hun familiegeschiedenis. Inzicht in de CABR-archieven kan duidelijkheid geven op de vraag of een familielid nu wel of niet collaboreerde met de vijand. Een ander belangrijke bron hiertoe zijn de Arolsen Archieven in Duitsland. Deze vormen het internationale centrum voor informatie over de nazivervolging, met een collectie die tot het UNESCO Memory of the World behoort. Het bevat gegevens over ongeveer 17,5 miljoen slachtoffers en overlevenden van het nationaalsocialisme. Daaronder ook degenen die ondergebracht werden in de Arbeitseinsatz.

De bijeenkomst
datum: 22 februari 2025
aanvang: 11 uur
locatie: H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum, Henri Dunantplein 4, 3731 CL De Bilt.
toegang: gratis

Breng je stamboom tot leven op de Genealogiedag

De jaarlijkse stamboomdag van de HCC! (de grootste computerclub van de Benelux) wordt dit jaar georganiseerd samen met het Regionaal Archief Rivierenland (RAR) Tiel. De deuren van het archief aan het J.S. de Jongplein in Tiel staan op zaterdag 2 november van 11 tot 16 uur open voor iedereen die meer wil weten over stamboomonderzoek of familiegeschiedenis. De toegang is gratis. Het thema is dit jaar ‘Breng je Stamboom tot Leven’.

Familiegeschiedenis steeds populairder
Steeds meer mensen raken geïnteresseerd in hun familiegeschiedenis. Dat kun je ook zien aan het toenemende aantal tv-programma’s, als DNA onbekend, Verborgen Verleden, Reis van je Genen, Eindelijk Thuis, Reis naar je roots, van eerdere datum Brieven onder Water, Spoorloos en sinds kort De Erfgenaam. Vaak gestelde vragen van beginnende onderzoekers zijn ‘ben ik van adel’ en ‘heb ik een familiewapen’. Volgens Cees Heystek, voorzitter van de interessegroep Stamboomonderzoek van HCC, is het antwoord op deze vragen meestal ‘nee’. “Lang niet iedereen is van adel, of stamt van een adellijke familie af, niet iedereen heeft een familiewapen. Maar iedereen is wel gerechtigd er een te hebben. Dat is een van die zaken die je leert wanneer je je in stamboomonderzoek of genealogie verdiept.” Maar ook waar informatie uit de burgerlijke stand en oude kerkarchieven is te vinden. Allemaal zaken om een stamboom tot leven te brengen.

Informatiemarkt
In het atrium van het RAR is een informatiemarkt te vinden. Organisaties zoals DNAgezocht, Geneanet, MyHeritage, Pro-GEN, de Indische Genealogische Vereniging, Family Search en de Nederlandse Kring van Joodse Genealogie bieden daar producten en diensten aan voor stamboomonderzoek. Vrijwilligers van HCC!genealogie verzorgen presentaties van bekende zoekwebsites voor stamboomonderzoek als WieWasWie, Open Archieven en de genealogische computerprogramma’s Aldfaer en GensDataPro.
In de studiezaal kunnen bezoekers bij een helpdesk die wordt bemensd door medewerkers van het RAR, HCC!genealogie en NGV Betuwe terecht met vragen over stamboomonderzoek.

Lezingen over minder bekende bronnen
Stamboomonderzoek begint met het verzamelen van namen en data van voorouders uit bronnen als de burgerlijke stand, kerkboeken en bevolkingsregisters. Archieven bewaren echter nog veel meer waardevolle stukken. En daarmee kan men een stamboom pas echt tot leven brengen. Tijdens de Genealogiedag geven medewerkers van het RAR een aantal lezingen om geïnteresseerden kennis te laten maken met wat minder voor de hand liggende bronnen als het kadaster, notariële akten en de archiefbibliotheek.

Rondleidingen en een workshop
Ook bestaat er de mogelijkheid om de depots van het archief te bezoeken. Een RAR-medewerker verzorgt die rondleiding en laat bijzondere stukken zien die daar worden bewaard. Verder kan men deelnemen aan een workshop over de geheimen van het lezen van oud schrift en is het mogelijk terug in de tijd reizen door jezelf in een prentbriefkaart te laten fotoshoppen.

Voor de lezingen, workshop of rondleidingen, dien men zich wel aan te melden: www.regionaalarchiefrivierenland.nl/genealogiedag

Regionaal Archief Rivierenland
Archief is van en voor iedereen! Ben je op zoek naar de geschiedenis van je familie, huis of stad? Het Regionaal Archief Rivierenland verzamelt en beheert historische informatie over en uit de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel en het Waterschap Rivierenland.

Familiedetective bij stamboomonderzoekers

Dé familiedetective van Nederland, Els Leijs van Leijs & Partners in Bussum geeft op zaterdag 28 september a.s. in het H.F. Witte Cultuur- en vergadercentrum, Henri Dunantplein 4, 3731 CL De Bilt een gratis toegankelijke presentatie. Zij zal dan familie zoeken op basis van DNA en het doen van onderzoek in archieven behandelen. Aanvang 11 uur.

Leijs herenigt al 30 jaar families, met een specialisme in het opsporen van biologische vaders. Met een combinatie van out-of-the-box denken en een sterke analytische blik, heeft Els al vele honderden families kunnen herenigen. Sinds 2014 zoekt zij ook voor mensen die helemaal niets weten. Dat doet ze via DNA.
Steeds meer mensen raken geïnteresseerd in hun familiegeschiedenis. En typische zaken die je stamboom tot leven brengen zijn onder andere tv-programma’s als DNA onbekend, Verborgen Verleden, Spoorloos, De Erfgenaam, De Reis van je Genen, Eindelijk Thuis, Reis naar je roots en van eerdere datum Brieven onder Water. 

Iedereen erft 50% DNA van zijn vader en 50% DNA van zijn moeder, die beiden ook weer de helft van hun vader en moeder hebben gekregen. Dit betekent dat iedereen ongeveer 25% DNA van alle vier de grootouders heeft, en van elk van hun ouders weer 12,5%, enzovoorts. Je hebt dus het DNA van heel veel voorouders. Maar vaak heeft zo’n voorouder wel honderd nakomelingen. En al deze nakomelingen hebben ook een deel DNA van diezelfde voorouder. Hierdoor deel je vaak ook een stuk van dit DNA met nakomelingen van deze voorouder. Je neven, nichten, ooms, tantes, maar ook achter- en achter- achterneven.

Apps
Genealogie, de studie van familiegeschiedenis, heeft de afgelopen decennia een enorme transformatie ondergaan. Waar het vroeger een tijdrovende en vaak frustrerende bezigheid was, ondersteund door het fysiek raadplegen van documenten en handgeschreven kerkboeken, is het nu een digitaal gedreven hobby die door miljoenen mensen wereldwijd wordt beoefend. Genealogische computerprogramma’s spelen hierbij een cruciale rol, maar de opkomst van mobiele Apps heeft ook hier een nieuwe dimensie toegevoegd aan deze fascinerende wereld.

Een van de grootste voordelen van genealogische Apps is de toegankelijkheid. Waar je ook bent, je hebt altijd toegang tot je stamboom en alle gerelateerde gegevens. Dit betekent dat je tijdens een bezoek aan een archief of bibliotheek direct informatie kunt toevoegen aan je digitale stamboom zonder dat je hoeft te wachten tot je thuis bent. Ook tijdens familiebezoeken kun je direct informatie verzamelen en verwerken, wat de efficiëntie en nauwkeurigheid van je onderzoek ten goede komt.
Veel genealogische Apps synchroniseren automatisch met hun desktop- of webgebaseerde tegenhangers. Dit zorgt ervoor dat alle informatie up-to-date blijft, ongeacht welk apparaat je gebruikt. Bovendien biedt dit een extra laag van gegevensbescherming. Als je telefoon kwijtraakt of kapot gaat, zijn je gegevens veilig opgeslagen in de Cloud en kun je ze eenvoudig herstellen.

John Glaser, secretaris van HCC!genealogie, geeft een presentatie over genealogische Apps. Hij behandelt die vanuit de App-matrix op de website van de stamboomonderzoekers en toont de mogelijkheden ervan. (https://genealogie.hcc.nl/downloads/matrixen/227-appmatrix-android-en-ios/file.html) Apart wordt aandacht geschonken aan de Android app van Family Gem.
Meestal is de navigatie over de stamboom grafisch en bij een aantal worden de gegevens in waaiervorm weergegeven. Alles ziet er verrassend goed uit, ondanks dat de Apps bedoeld zijn voor een telefoon (iOS of Android), tablet of Chromebook.

Het voordeel van Apps is bovendien dat je niet persé een programma hoeft te hebben dat ook Apps levert. Programma’s als Aldfaer, GensDataPro, Brother’s Keeper, AncestorTreeManager en PRO-GEN beschikken (nog) niet over een App.

Vanuit nagenoeg ieder genealogisch computerprogramma is een zogenaamde Gedcom-file te genereren. Daarmee zijn niet alleen alle gegevens in een ander programma in te lezen maar ook in een App.

Moderne genealogische apps zijn ontworpen met de gebruiker in gedachten. Ze bieden intuïtieve interfaces en interactieve functies zoals het scannen van documenten en het toevoegen van foto’s direct vanaf je mobiele apparaat. Deze gebruiksvriendelijkheid maakt het gemakkelijker voor mensen van alle leeftijden om zich met genealogie bezig te houden, inclusief jongere generaties die meer gewend zijn aan mobiele technologieën.

Digitaliseren van oude negatieven en dia’s

Heel veel mensen hebben ze nog, negatieven en dia’s. Die zijn op leeftijd en door de komst van de digitale fotografie wel wat in de vergetelheid geraakt. Dat is jammer, want tussen die oude films, negatieven en dia’s kunnen zich prachtige opnamen bevinden, die om uiteenlopende redenen gekoesterd moeten worden. Bijvoorbeeld van een belangrijke gebeurtenis in de familie, of van een bijzondere reis. Maar ook vanuit historisch perspectief kan het interessant zijn om oude opnamen erbij te pakken, om weer eens dingen te laten zien die inmiddels zijn verdwenen.

Er zijn uiteenlopende redenen om negatieven of dia’s te digitaliseren. Maar, héél belangrijk, ook omdat films na verloop van jaren -hard- in kwaliteit achteruit kunnen gaan. Het filmoppervlak breekt af door milieu invloeden, al of niet door minder goede omstandigheden waarin films zijn bewaard. Voordat ze compleet onbruikbaar worden, is het verstandig om films nog tijdig te redden door ze te digitaliseren.

Wessel Sijl gaat met voorbeelden in op het afbraakproces en legt uit op welke wijzen negatieven en dia’s kunnen worden gedigitaliseerd: met eenvoudige en betaalbare manieren tot aan sophisticated en professionele werkwijzen.

Tijdens de presentatie wordt uitgelegd hoe gedigitaliseerde opnamen kunnen worden opgelapt, zoals het verwijderen van kleurzwemen die als gevolg van veroudering van de films zijn ontstaan, het verbeteren van de scherpte en de dekking, en nog wat andere nuttige zaken. En uiteraard kunnen de opnamen nog verder naar smaak worden opgeknapt met digitale technieken. Het resultaat kan veelal zelfs beter worden dan de oorspronkelijke analoge resultaten.

De mogelijkheden van Geneanet
In de middag geeft Wim Deckers een update over de mogelijkheden van Geneanet. Met een gratis account kan men daar een stamboom aanmaken. Mensen die gebruik maken van een genealogisch computerprogramma kunnen hun gegevens uploaden naar Geneanet. Die worden dan omgezet in een stamboom die op verschillende manieren kan worden afgebeeld. Bijkomend voordeel is dat de zo geproduceerde stamboom automatisch gecontroleerd is op fouten. Daarnaast beschikt deze website ook over de mogelijkheid om te zoeken naar mogelijke familieleden en om in contact komen met andere leden van Geneanet.